Αγριόσαλπα

Η Αγριόσαλπα είναι ένα από τα πιο γνωστά ψάρια που ήρθαν στη Μεσόγειο από την Ερυθρά Θάλασσα μέσω της Διώρυγας του Σουέζ (Λεσεψιανός μετανάστης). Το σώμα της είναι οβάλ και πλακέ, ενώ το μικρό της στόμα θυμίζει λαγό, γι' αυτό και διεθνώς ονομάζεται Rabbitfish. Στην Ελλάδα και την Κύπρο είναι γνωστή ως κουρκούνα, προσφυγούλα ή Γερμανός.

Στις θάλασσές μας ξεχωρίζουμε δύο είδη:

• Λευκή Αγριόσαλπα (Siganus rivulatus): Έχει ασημί προς ανοιχτό λαδί χρώμα και διακρίνεται από τις λεπτές, αχνές κίτρινες γραμμές στα πλευρά της. Η ουρά της είναι διχαλωτή.
• Μαύρη Αγριόσαλπα (Siganus luridus): Είναι πιο σκούρα, συνήθως καφέ ή λαδί, με ακανόνιστες κηλίδες που τη βοηθούν να κρύβεται στα βράχια. Η ουρά της είναι ίσια, σαν κομμένη.

Ζει και τρέφεται στον βυθό, συνήθως σε ρηχά νερά από 1 έως 30 μέτρα. Η παρουσία της εξαρτάται από το είδος του βυθού:

• Η Λευκή Αγριόσαλπα προτιμά τα λιβάδια Ποσειδωνίας (φυκιάδες) και τις αμμώδεις περιοχές κοντά σε βλάστηση.
• Η Μαύρη Αγριόσαλπα βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά σε βραχώδεις βυθούς και πέτρες όπου βρίσκει κρυψώνες.

Είναι αποκλειστικά φυτοφάγο ψάρι. Τρώει συνέχεια φύκια και θαλάσσια χόρτα που ξύνει από τα βράχια ή βόσκει στον βυθό. Αυτή η καθαρή διατροφή είναι που κάνει το κρέας της τόσο νόστιμο και περιζήτητο.

Γεννάει τα αυγά της το καλοκαίρι, κυρίως τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο όταν η θερμοκρασία του νερού είναι υψηλή. Την εποχή αυτή, η Λευκή Αγριόσαλπα σχηματίζει τεράστια κοπάδια αναπαραγωγής, ενώ η Μαύρη Αγριόσαλπα συχνά παραμένει πιο μοναχική ή σε μικρές ομάδες.

Είναι πολύ δημοφιλές θήραμα για τους ψαράδες της ακτής. Ψαρεύεται εύκολα με καλάμι και φελλό, χρησιμοποιώντας για δόλωμα ζυμάρι, ψωμί ή αλμύρα (είδος χόρτου). Έχει μεγάλη εμπορική αξία, ιδιαίτερα στην Κύπρο και τα Δωδεκάνησα, όπου θεωρείται εκλεκτός μεζές στο τηγάνι.

Οι επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η Αγριόσαλπα έχει προκαλέσει τεράστιες αλλαγές στο περιβάλλον της Μεσογείου. Επειδή τρώει ασταμάτητα, σε πολλές περιοχές (όπως στην Τουρκία και την Κρήτη) έχει εξαφανίσει τα υποθαλάσσια δάση φυκιών, δημιουργώντας γυμνούς βυθούς που μοιάζουν με έρημο. Αυτό στερεί το σπίτι από πολλά άλλα μικρόψαρα. Επίσης, έρευνες έδειξαν ότι ανταγωνίζεται σκληρά την ντόπια Σάλπα για την τροφή. Το δηλητήριό της έχει αναλυθεί και επιβεβαιώθηκε ότι είναι μια πρωτεΐνη που καταστρέφεται εύκολα από τη ζέστη, κάτι που δικαιώνει την παραδοσιακή θεραπεία με ζεστό νερό.

Το δηλητήριο στα αγκάθια της διαλύεται με τη θερμότητα. Αν σας τσιμπήσει, βυθίστε αμέσως το σημείο σε πολύ ζεστό νερό (περίπου 45°C - 50°C) για 30 με 90 λεπτά. Αυτό είναι το μοναδικό πράγμα που σταματάει τον πόνο.