Αετόψαρο

Το Αετόψαρο, γνωστό και ως Αετός, Μυλιοβάτις ή Βάτος, είναι ένα εντυπωσιακό ψάρι συγγενικό με τον καρχαρία. Το όνομά του προέρχεται από τα μεγάλα, τριγωνικά πτερύγιά του που θυμίζουν φτερά αετού όταν κολυμπάει. Το σώμα του έχει χαρακτηριστικό σχήμα ρόμβου και είναι πολύ πιο φαρδύ παρά μακρύ. Το ρύγχος του είναι στρογγυλεμένο και τα μάτια του βρίσκονται στα πλάγια του κεφαλιού, προσφέροντάς του ευρύ οπτικό πεδίο.

Το χρώμα στη ράχη του ποικίλλει από σκούρο καφέ έως λαδί ή γκριζωπό, ενώ η κοιλιά του είναι λευκή. Το δέρμα του είναι λείο, χωρίς τα σκληρά αγκάθια που έχουν άλλα σαλάχια. Παρόλα αυτά, διαθέτει στη βάση της ουράς του ένα ή περισσότερα αγκάθια με δηλητήριο, τα οποία χρησιμοποιεί αποκλειστικά για άμυνα αν νιώσει απειλή. Κινείται κομψά, κουνώντας τα πτερύγιά του πάνω-κάτω σαν να πετάει μέσα στο νερό.

Ζει κυρίως κοντά στις ακτές, σε περιοχές με αμμώδη ή λασπώδη βυθό. Μπορεί να βρεθεί σε βάθη που ξεκινούν από λίγα μέτρα και φτάνουν έως και τα 300 μέτρα. Συχνά σκάβει την άμμο με το ρύγχος ή τα πτερύγιά του για να βρει τροφή.

Είναι εξειδικευμένος κυνηγός του βυθού. Τρέφεται σχεδόν αποκλειστικά με οστρακοειδή όπως μύδια, στρείδια και κυδώνια, καθώς και με καβούρια και γαρίδες. Έχει πολύ δυνατά δόντια σε σειρές που σχηματίζουν μια σκληρή πλάκα, ιδανική για να σπάει τα σκληρά κελύφη της λείας του. Έρευνες στην Αδριατική έδειξαν ότι τα μαλάκια αποτελούν πάνω από το 50% της διατροφής του.

Η αναπαραγωγή του έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς είναι ωοζωοτόκο είδος. Αυτό σημαίνει ότι τα αυγά εκκολάπτονται μέσα στην κοιλιά της μητέρας και τα μικρά γεννιούνται ζωντανά. Η εγκυμοσύνη διαρκεί 6 με 8 μήνες. Γεννάει συνήθως τέλη καλοκαιριού ή αρχές φθινοπώρου σε ρηχά νερά, φέρνοντας στον κόσμο 3 έως 7 μικρά που είναι πιστά αντίγραφα των γονιών τους.

Δεν αποτελεί κύριο στόχο των επαγγελματιών ψαράδων, καθώς το κρέας του δεν θεωρείται ιδιαίτερα νόστιμο και συχνά πετιέται πίσω στη θάλασσα. Ωστόσο, πιάνεται πολύ συχνά κατά λάθος (bycatch) σε δίχτυα τράτας και παραγάδια. Οι ερασιτέχνες μπορεί να το πιάσουν με καθετή. Λόγω της αργής αναπαραγωγής του και της μεγάλης θνησιμότητας από την τυχαία αλιεία, οι πληθυσμοί του έχουν μειωθεί δραματικά.

Η Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης (IUCN) έχει κατατάξει το Αετόψαρο ως Κρισίμως Κινδυνεύον (Critically Endangered) στη Μεσόγειο. Οι πληθυσμοί του έχουν υποστεί τεράστια μείωση τις τελευταίες δεκαετίες λόγω της υπεραλίευσης, παρόλο που δεν είναι εμπορικό είδος. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα θηλυκά είναι μεγαλύτερα και βαρύτερα από τα αρσενικά και ζουν περισσότερο (έως 16 χρόνια), ενώ τα αρσενικά φτάνουν τα 10 χρόνια. Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι σχηματίζουν μεγάλες ομάδες (κοπάδια), γεγονός που τα κάνει ακόμα πιο ευάλωτα στις τράτες.

Το δηλητήριο στο αγκάθι της ουράς διασπάται με τη ζέστη. Αν σας τσιμπήσει, βυθίστε αμέσως το σημείο σε πολύ ζεστό νερό (περίπου 45°C - 50°C) για 30 έως 90 λεπτά για να ανακουφιστείτε από τον πόνο. Καθαρίστε καλά την πληγή για να αποφύγετε μόλυνση και ζητήστε ιατρική βοήθεια αν χρειαστεί.